De ‘dunning’ van ‘groen’ in de parken en recreatiegebieden kent soms een smalle basis. Zo zouden de rigoreuze kapwerkzaamheden in het Westerpark geschieden op basis van een beeldbestek. De werkzaamheden worden uitgevoerd door een aannemer die is gekozen naar aanleiding van een openbare aanbesteding. Dat kan een aannemer zijn die goedkoop is, maar geen of weinig kennis van zaken van flora en fauna heeft.

Aannemer

Een beeldbestek is simpel gezegd een plaatje, opgesteld door ambtenaren van de gemeente Zoetermeer, waarop (globaal) te zien is hoe een bepaald bosvak eruit moet gaan zien. De aannemer  kan zelf bepalen welke bomen of struiken binnen dat bosvak tegen de vlakte gaan. Als het resultaat maar (enigzins) overeenkomt met het beeldbestek.

Kaalslag

Een bijna totale kaalslag (foto linksonder), waarbij een ‘naakte’ bosbodem overblijft, is desastreus voor bijvoorbeeld zangvogels, die struikvegetatie nodig hebben voor nestbouw, vlucht- en broedgelegenheid. Het voordeel van deze kaalslag is dat zon, licht, lucht, vocht en wind de bodem maximaal  kunnen bereiken, waardoor de kans op het ontkiemen van zaden groot is. Een kale bodem kan echter ook leiden tot massale ontwikkeling van brandnetels en bramen.

Verjonging

Een andere vorm van kaalslag is de veel te rigoreuze dunning, waarbij alles op een hoop gegooid wordt en zon, licht, lucht, wind en vocht de bodem niet of nauwelijks kunnen bereiken (foto rechtsboven). Van de beoogde verjonging zal hier dan ook in eerste instantie geen sprake kunnen zijn. Hooguit na een aantal jaren, als de onderste laag takken is vergaan. Wel kan deze takkenhoop dienen als schuil-, vlucht- en broedplaats voor vogels en zoogdieren.

Verjonging, waarbij gezonde bomen, die er jaren over gedaan hebben om te worden zoals ze zijn, worden gekapt…om andere bomen meer ruimte te geven, een zeer bedenkelijke vorm van groenbeheer. Veel gekker moet het echt niet worden! Dat zieke bomen, die binnen het valbereik van een pad staan, worden weggehaald, kan ik billijken. Bomen zijn prachtig, maar veiligheid is echt belangrijk.

Uitbesteden

Eigenlijk zou je als gemeente het groenonderhoud niet moeten uitbesteden aan aannemers die geen enkele binding hebben met het groengebied waarin zij hun werk moeten doen. Tenzij het een aannemingsbedrijf betreft dat al jaren tot tevredenheid van de gemeente werkt en haar sporen heeft verdiend.

Foute beslissing

Ook is het naar mijn mening een foute beslissing van de gemeente Zoetermeer geweest om haar vaste onderhoudsmedewerkers, waaronder Hans Westerman en Willem van Paassen (in dienst van een aannemer) elders in de gemeente tewerk te stellen en weg te halen van het werk wat ze al vele jaren deden.

Duurzame houtsoorten

Tenslotte nog dit. Ten eerste wederom het beeldbestek. Een visuele voorstelling van het gewenste resultaat kan goed uitpakken. Maar een gemeente die trots is op haar ‘groen’ moet niet aan een (nieuwe) aannemer overlaten welk groen er gekapt wordt. Ik heb voorbeelden gezien van gekapt jong beukenhout in het Westerpark, terwijl de gemeente duidelijk heeft uitgesproken dat zij inzet op meer duurzame houtsoorten. Merk de te kappen vegetatie desnoods met witte stippen (spuitbus) of kalk en laat dat gebeuren door de verantwoordelijke gemeentelijke groenbeheerder of een ander met kennis van zaken. Dit schept duidelijkheid en verkleint de kans dat het verkeerde ‘groen’ wordt gekapt.

Stadsecoloog

Ten tweede. Elk plan waarbij ingrepen van betekenis plaatsvinden in het openbaar groen, zou opgesteld moeten worden onder begeleiding van de stadsecoloog, die ook een oogje in het zeil houdt bij de uitvoering ervan. Het planten van meer duurzame houtsoorten is op zich positief, hoewel niet over het hoofd gezien moet worden dat juist een gewone wilg van grote ecologische waarde is. Maar als door geld of onvoldoende gekwalificeerde inzet het groenonderhoud niet duurzaam gebeurt, ben je als gemeente niet geloofwaardig bezig.

Uw mening

Ik ben benieuwd naar uw mening over de rigoreuze kap in het Zoetermeerse openbaar groen en waarom u er zo over denkt. Ook als u juist blij bent met deze ingrijpende ‘dunning’ van bomen en struiken mag u uw mening geven. U kunt uw reactie onder dit bericht in het tekstvak plaatsen. Elke bezoeker van deze site kan uw reactie dan lezen. Wilt u uw reactie niet aan de openbaarheid prijsgeven, maar liever mailen, dan is uw mailtje welkom op: zoetermeernatuur@hotmail.com.

Kappen in groengebieden is a post from Zoetermeernatuur.

Angst is een slechte raadgever. Maar het is goed om te weten wat je zelf kunt doen om de kans op een beet van een (besmette) teek te verkleinen. Meer weten? Kijk dan hier.

Pas op voor teken is a post from Zoetermeernatuur.

Isolerende laag

Een beetje natuurliefhebber ziet dat toch anders. Bladeren mogen blijven liggen (behalve op het gras, dat anders geel wordt of zelfs gaat schimmelen) en uitgebloeide planten mogen blijven staan. Het bladafval, royaal tussen de beplanting aanwezig, bedekt de aarde en vormt zo een centimeters dikke, isolerende laag. Pissebedden en andere beestjes die in de grond leven, weten er wel raad mee. Wormen trekken de bladeren de grond in en eten ze op. In de lente is er niets meer van over. Al die beestjes die scharrelen tussen dat afgevallen blad zijn op hun beurt dankbaar voedsel voor vogels. Zo lokt u deze op een natuurlijke wijze naar uw tuin.

Bodemvruchtbaarheid

In de natuur vind je zelden een onbedekte bodem. Denk maar aan de laag bladeren in een bos of park. Uiteindelijk vormt zich door het verteerde organische materiaal, humus. Dat bevordert de bodemvruchtbaarheid. Ook bladstengels kunt u beter laten staan. Veel insecten overwinteren daarin. Die kunt u dus beter in het voorjaar afknippen dan nu. Bovendien beschermen ook dode stengels tegen strenge vorst. Het opruimen van bladeren en het weghalen van bladstengels is nu dus een onnatuurlijke bezigheid, die hooguit uw conditie ten goede komt. Bovendien komen in een strak aangeharkte tuin veel minder dieren voor. Zorg liever voor een paar rommelige hoekjes.

Snoeihout

Snoei niet alle bomen en struiken tegelijk, maar verspreid over een aantal jaren. Maak van het snoeihout wat takkenbossen. Leg het op rillen, dat wil zeggen horizontaal, tussen in de grond geslagen paaltjes. Af en toe een stok schuin steken vergroot de samenhang. Grove takken een beetje verknippen. Zo’n takkenril is goed voor de kleine flora (schimmels, zwammen) en fauna: insecten, egels, padden, nestelende vogels (roodborst, winterkoning) en voedsel zoekende vogels, muizen, spitsmuizen enzovoort. Ook is het heel handig om op deze manier van een massa takken af te komen. Een soort composthoop, maar dan anders. Er kan een jaar daarna weer bij, want hout verteert en klinkt in. U kunt ook een slordiger ogende takkenhoop maken, door losse takken gewoon op elkaar te gooien. Daar kruipen vaak padden in. Verder werkt hij hetzelfde. Het is natuurlijk in hoge mate afhankelijk van de hoeveelheid ruimte in uw tuin. Buiten de tuin een takkenril aanleggen, grenzend aan het openbaar groen, kan ook. Pon Ruiter gaf bovenstaande adviezen over snoeihout. Hij en zijn buren aan de Jachtwerf (De Leyens) legden een tientallen meters lange takkenril aan, met toestemming van de gemeente. Het resultaat is geweldig.

Sapstroom

Bomen kunnen wel in de winter worden gesnoeid, maar pas als de sapstroom volledig stilstaat, dus globaal vanaf half december tot half maart. Heesters liever in het voorjaar snoeien. Het is aan te raden snoeizagen en -tangen eerst te ontsmetten met spiritus, meent Pon Ruiter.

.

Op de foto: lekker veel bladafval in de tuin.

.

©Foto: Rob Wiewel

Tuin winterklaar maken? is a post from Zoetermeernatuur.

Ingrijpen door de mens (bij openbaar groen: gemeente Zoetermeer) gebeurt zelden, tenzij de aangetaste bomen en de daarin voorkomende grote aantallen rupsen woonhuizen belagen.

Onderstaande foto's zijn eind mei gemaakt in het Westerpark, © Rob Wiewel. Na de gemaakte foto's  zat ik zelf ook ònder de rupsen…

De onderste foto, eind juni gemaakt, laat zien dat bomen herstellen van de vraatzucht van de rupsen.Langzaamaan komen er steeds meer nieuwe bladeren aan de bomen.

Spinselmotrupsen smullen is a post from Zoetermeernatuur.

.

Roken en gebruikmaken van open vuur, bijvoorbeeld voor een barbecue, kunt u dus beter achterwege laten. Vliegvonken kunnen moeiteloos een brand(je) doen ontstaan.

Maar ook weggegooide of achtergelaten lege glazen flesjes zijn een duidelijke risicofactor. Ze kunnen fungeren als brandglas. Raap ze op als u ze ziet en neem ze mee. Fijn als u wilt meehelpen om brand in onze natuurgebieden te voorkòmen.

Wilt u weten waar er in Nederland sprake is van een neerslagtekort of juist een neerslagoverschot, klik dan hier. De naam van deze pagina op de KNMI site is niet helemaal juist; op het kaartje van Nederland wordt immers zowel het neerslagoverschot als het neerslagtekort getoond. De getallen zonder liggend streepje ervoor geven een neerslagoverschot aan in millimeters; de getallen met een liggend streepje ervoor geven een neerslagtekort aan in millimeters. Eén millimeter neerslag staat gelijk aan één liter water per vierkante meter.

Wilt u weten hoeveel neerslag in millimeters er de afgelopen 24 uur in Nederland is gevallen, klik dan hier.

Bosbrandgevaar is a post from Zoetermeernatuur.

Aanmelden kan nu al (hoe eerder hoe beter, maar in ieder geval vòòr dinsdag 5 mei) per mail naar: natuurexcursies@telfort.nl, o.v.v naam en leeftijd van kind(eren) en telefoonnummer. Je ontvangt daarna een antwoordmailtje van Rob. Daarin staat waar we verzamelen, hoe laat, hoe lang het duurt, enzovoort.

Rob neemt je mee naar de mooiste plekjes, de hoogste heuvels, hij vertelt je waarom sommige bomen omgezaagd zijn, over de dieren die er leven, of ze wel of niet gevoerd worden, of ze gevaarlijk zijn of niet. We kijken of we konijnen zien en fazanten, misschien ook roofvogels en vast en zeker zangvogels.

Neem een schrift of opschrijfboekje mee en een potlood, want je gaat in ieder geval opschrijven hoeveel vogelsoorten je hebt gehoord en/of gezien.

Deze natuurontdekkingstocht kan wel twee uur duren, dus het is niks voor watjes. Als je thuiskomt ben je misschien moe (die oude ‘boswachter’ niet eens!) maar dan weet je wel veel meer over de natuur dan nu.  Er moet een volwassene mee, dus je vader, moeder, je oudere broer of zus, oom of tante, opa of oma. Ze moeten wel een beetje conditie hebben, want we zijn ongeveer twee uur zoet. Dus niks voor watjes…

Kosten: 5 euro per kind, inclusief na afloop iets te eten en te drinken. Kinderen met een jeugdnatuurpas 2008/2009 kunnen gratis mee. Wel je pas meenemen graag!!

Kosten per volwassene: 10 euro, maar indien abonnee op mailservice: 7,50 euro.

Rob heeft een leuke gezinsverrekijker te koop, nu voor slechts 15 euro. In de winkel betaalt u voor een vergelijkbare verrekijker al gauw 25 euro. Interesse? Bijvoorbeeld voor de verjaardag van uw zoon of dochter, dit jaar? Of zomaar, als zinvol extraatje? Geef dat in uw mailtje aan, dan reserveert Rob een exemplaar voor u. De verrekijker wordt geleverd in cadeauverpakking, voordat de natuurontdekkingstocht begint of na afloop, tenzij iets anders is afgesproken. Afrekenen graag contant ter plaatse.

Natuurontdekkingstocht voor kinderen is a post from Zoetermeernatuur.

Deze weblog is een initiatief van natuurgids

Met ruim twintig jaar excursie-ervaring, onder andere voor IVN (Vereniging voor natuur- en milieueducatie) en de Stichting Bomen Over Leven, is Rob een echt buitenmens. Jaarlijks verzorgt hij tientallen natuurexcursies voor ondermeer particulieren, scholen en bedrijven en fantastische natuurontdekkingstochten voor kinderen van 6 tot 12 jaar. Bezoek vooral ook Rob’s informatieve natuurexcursiesite www.natuurexcursies.web-log.nl en lees op de pagina Reacties hoe anderen een excursie met Rob hebben ervaren.

U kunt Rob op Twitter volgen via http://twitter.com/@boswachterrob.

Reageren kan via e-mail me, zie de linkerkolom van deze site.

Welkom op deze site is a post from Zoetermeernatuur.

In het gebied huizen van tijd tot tijd diverse uilen. De ransuil is er gezien en ook de bosuil. De grote bonte specht is er een trouwe gast, evenals de buizerd, die vaak boven het gebied cirkelt en ‘miauwt’. Ook de goudvink en de ijsvogel zijn in dit gebiedje gezien. Natuurlijk valt er nog veel meer te vertellen en vooral: te laten zien. Kom ook eens sfeer proeven van dit bijna natuurlijke bosgebiedje, op een steenworp afstand van een stad van circa 120.000 inwoners, waarvan nog maar heel weinigen het Prielenbos weten te vinden, laat staan kennen. Natuurgids Rob Wiewel leidt er regelmatig op aanvraag groepen volwassenen en kinderen in rond. Iets voor u? Kijk voor de mogelijkheden en kosten op www.natuurexcursies.web-log.nl

© Foto: Rob Wiewel

Prielenbos is a post from Zoetermeernatuur.

© Foto: Rob Wiewel

Buytenpark (begrazingsgebied) is a post from Zoetermeernatuur.

© Foto: Rob Wiewel

Buytenpark (nabij woonwijk) is a post from Zoetermeernatuur.